Zmiany w zasadach przeprowadzania egzaminu maturalnego

Z dniem 1 września 2007 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 83, poz. 562). Do tego czasu obowiązywało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 września 2004 r. (Dz. U. Nr 199, poz. 2046, z późn. zm.). Rozporządzenie to było kilkakrotnie nowelizowane. Nowelizacje te były obszerne, dotykały wielu istotnych spraw, zawierały szereg regulacji przejściowych, dlatego też w praktyce pojawiły się poważne trudności w poprawnym stosowaniu tego aktu. Opracowanie nowego rozporządzenia (zamiast kolejnej nowelizacji dotychczasowego) stało się zatem konieczne.

Generalnie, nowa regulacja nie odbiega od rozwiązań przyjętych na gruncie dotychczasowego rozporządzenia. Niemniej jednak należy dostrzec w niej pewne istotne zmiany. W niniejszym opracowaniu omówione zostaną najważniejsze zmiany.

W zakresie przeprowadzania egzaminu maturalnego najistotniejszą zmianą jest niewątpliwie wprowadzenie matematyki, jako przedmiotu obowiązkowego w części pisemnej tego egzaminu. Egzamin z matematyki będzie obowiązkowy dla wszystkich zdających począwszy od roku szkolnego 2009/2010 (czyli po raz pierwszy w maju 2010 r.). Do tego czasu absolwent może wybrać matematykę w części pisemnej egzaminu:

Zatem, do roku szkolnego 2008/2009 włącznie (czyli po raz ostatni w maju 2009 r.) egzamin maturalny obejmuje następujące przedmioty obowiązkowe:

a) język polski,

b) język obcy nowożytny - do wyboru: angielski, francuski, hiszpański, niemiecki, rosyjski lub włoski,

c) jeden przedmiot wybrany przez absolwenta spośród następujących przedmiotów: matematyka, biologia, chemia, fizyka i astronomia, geografia, historia, historia muzyki, historia sztuki, wiedza o społeczeństwie i wiedza o tańcu, a od roku szkolnego 2008/2009 - również filozofia, informatyka oraz język łaciński i kultura antyczna.

Natomiast od roku szkolnego 2009/2010 (czyli po raz pierwszy w maju 2010 r.) absolwent będzie zdawał egzamin maturalny z następujących przedmiotów obowiązkowych:

a) język polski,

b) język obcy nowożytny - do wyboru: angielski, francuski, hiszpański, niemiecki, rosyjski lub włoski,

c) matematyka,

d) jeden przedmiot wybrany przez absolwenta spośród następujących przedmiotów: biologia, chemia, filozofia, fizyka i astronomia, geografia, historia, historia muzyki, historia sztuki, informatyka, język łaciński i kultura antyczna, wiedza o społeczeństwie i wiedza o tańcu.

Absolwenci szkół lub oddziałów z nauczaniem języka danej mniejszości narodowej zdają obowiązkowo, zarówno w części ustnej, jak i pisemnej, dodatkowo język mniejszości narodowej.

Oprócz przedmiotów obowiązkowych, na egzaminie maturalnym absolwent może zdawać przedmioty dodatkowe. W świetle § 54 ust. 3 rozporządzenia, absolwent ma prawo przystąpić w danym roku do egzaminu z jednego, dwóch lub trzech przedmiotów dodatkowych. W porównaniu z dotychczas obowiązującym rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 września 2004 r. w przepisie tym doprecyzowano, że ograniczenie dotyczące zdawania maksymalnie 3 przedmiotów dodatkowych dotyczy tylko danego roku, w którym absolwent przystępuje do egzaminu. Zatem, absolwent może zdawać egzamin maturalny z wielu przedmiotów dodatkowych, ale w jednym roku � maksymalnie z 3 przedmiotów.

Absolwent może zdawać następujące przedmioty dodatkowe:

Nowe rozporządzenie przewiduje zmianę w zakresie terminu składania opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej w sprawie dostosowania warunków i formy przeprowadzania egzaminu maturalnego do potrzeb absolwenta ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się. Zgodnie z nowym brzmieniem § 59 ust. 4 rozporządzenia, opinia poradni powinna być przedłożona dyrektorowi szkoły wraz z deklaracją o przystąpieniu do egzaminu maturalnego, a nie jak dotychczas - do dnia 15 października roku szkolnego, w którym absolwent przystępuje do egzaminu.

Zmianie uległ również termin ogłaszania przez dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej harmonogramu przeprowadzania egzaminu maturalnego. Dotychczas harmonogram był ogłaszany 4 miesiące przed egzaminem maturalnym, czyli na początku stycznia. Po wejściu w życie nowego rozporządzenia, harmonogram będzie znany już na początku roku szkolnego, gdyż zgodnie z § 61 ust. 2 rozporządzenia, dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej ma obowiązek ogłosić go na stronie internetowej Komisji do dnia 1 września roku szkolnego, w którym jest przeprowadzany egzamin maturalny.

Jednocześnie należy zauważyć, iż w harmonogramie tym dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej musi określić termin zakończenia części ustnej egzaminu maturalnego.

Nowowydane rozporządzenie przewiduje dłuższy okres trwania egzaminu maturalnego. W świetle § 61 ust. 1 tego rozporządzenia, egzamin maturalny przeprowadzany jest w okresie od maja do września (dotychczasowe rozporządzenie przewiduje okres od maja do sierpnia).

Wprowadzono nowe terminy składania przez uczniów deklaracji maturalnych. Generalnie, każdy uczeń (poza pewnymi wyjątkami, które zostały wskazane poniżej) powinien złożyć 2 deklaracje:

Należy pamiętać, że w przypadku gdy uczeń (słuchacz) lub absolwent złożył wyłącznie wstępną deklarację, a nie złożył do dnia 7 lutego ostatecznej deklaracji to - zgodnie z § 63 ust. 3 rozporządzenia - z dniem 8 lutego roku szkolnego, w którym zamierza przystąpić do egzaminu maturalnego, wstępna deklaracja staje się ostateczną deklaracją.

W celu skrócenia czasu trwania egzaminu maturalnego, a tym samym oczekiwania na wyniki, od 1 września 2007 r. część ustną egzaminu będzie można przeprowadzać równolegle z częścią pisemną. W związku z tym, w nowym rozporządzeniu skreślono przepis, który tylko w szczególnych przypadkach dopuszczał możliwość przeprowadzania części ustnej egzaminu równolegle z częścią pisemną.

W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 stycznia 2007 r. (sygn. akt U 5/06), w którym Trybunał orzekł, iż przepis § 97 ust. 2 obecnie obowiązującego jeszcze rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 września 2004 r. (tzw. amnestia maturalna) jest niezgodny z Konstytucją RP, nowowydane rozporządzenie nie przewiduje możliwości zdania egzaminu maturalnego, a tym samym otrzymania świadectwa dojrzałości przez absolwenta, który nie zdał egzaminu z jednego przedmiotu obowiązkowego w części ustnej albo części pisemnej, a z pozostałych przedmiotów obowiązkowych w części ustnej i w części pisemnej uzyskał średnią ocen co najmniej 30% punktów. Od 1 września 2007 r., aby zdać egzamin maturalny, a następnie otrzymać świadectwo dojrzałości, należy zdać egzaminy ze wszystkich przedmiotów obowiązkowych, zarówno w części ustnej, jak i części pisemnej.

Istotną nowością jest wprowadzenie możliwości poprawiania egzaminu maturalnego w tym samym roku (tzw. egzamin poprawkowy). Dotychczas rozwiązanie to funkcjonowało tylko w odniesieniu do starego egzaminu dojrzałości.

Zgodnie z § 103 ust. 1 rozporządzenia, do egzaminu poprawkowego może przystąpić absolwent, który spełnił dwa warunki:

Z uwagi na fakt, iż jest to egzamin poprawkowy, a nie kolejny termin egzaminu maturalnego, egzamin poprawkowy zdaje się:

Egzamin poprawkowy jest przeprowadzany w okresie od sierpnia do września tego samego roku. Konkretny termin ustala dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.

Zdający, który zamierza przystąpić do egzaminu poprawkowego, powinien w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyników egzaminu maturalnego, złożyć przewodniczącemu zespołu egzaminacyjnego pisemną informację zawierającą oświadczenie o ponownym przystąpieniu do egzaminu maturalnego z danego przedmiotu. Następnie informację tą przewodniczący zespołu egzaminacyjnego przesyła - w formie elektronicznej - do dyrektora właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej, w terminie 10 dni od daty ogłoszenia wyników egzaminu maturalnego.

Informację o miejscu przeprowadzenia egzaminu poprawkowego dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej podaje na stronie internetowej tej komisji, w terminie do dnia 10 sierpnia danego roku.

Wprowadzenie egzaminu poprawkowego daje szansę absolwentom, którzy nie zdali jednego egzaminu spośród wszystkich egzaminów obowiązkowych w powszechnie ustalonym terminie, na podjęcie studiów jeszcze w najbliższym roku akademickim.